บิ๊กลอตขายข้าวอิรัก โอกาสที่คว้าไว้ของ... "กังวาฬ ตันติพงศ์อนันต์"

สัมภาษณ์

"กังวาฬ ตันติพงศ์อนันต์" ประธาน เครือนานาพรรณกรุ๊ป ได้ออกมาให้สัมภาษณ์กับ "ประชาชาติธุรกิจ" ถึง การขายข้าวลอตประวัติศาสตร์ 200,000 ตัน ให้กับอิรัก ท่ามกลางข่าวที่ออกมาว่า ข้าวลอตดังกล่าว "มีปัญหา" และอิรักปฏิเสธที่จะรับข้าวของไทย

- อยู่ๆ ทำไมมารับออร์เดอร์ข้าวอิรัก

ผมอยู่ในวงการเกษตรมาประมาณ 50 ปีแล้ว ผมก็ค้าทุกอย่าง ข้าวโพด-ถั่ว-งา-ข้าว มียอดรวมการส่งออกสินค้าเกษตรทุกตัวไม่ต่ำกว่า 4,000 ล้านบาทต่อปี การขายข้าวอิรักครั้งนี้เป็นโอกาสของเรา ทำไมเราเจาะเข้าไปตลาดอิรัก เพราะเรามีความรู้ทางด้านภาษา มีเพื่อนฝูง ทั้งแขก จีน ไทย จึงเป็นโอกาสในเรื่องการตลาด อย่างเที่ยวนี้เรามีเพื่อนฝูงในตลาดโลก เขาต้องการซื้อข้าวก็มาหาเรา บังเอิญโชคดีที่บริษัทข้าวไชยพรมีปัญหา ก็เป็นโอกาสให้ผมเข้าไปได้ข้าว 200,000 ตันที่ขายให้อิรักได้เกือบ 3,000 ล้านบาทแล้ว ถ้าผมโชคดีจริงๆ มูลค่าการส่งออกข้าวไม่ใช่ 3,000 ล้านบาท แต่เป็น 10,000 ล้านบาท เราอาจจะก้าวขึ้นมาเป็นผู้ส่งออกข้าวอันดับ 1 ของประเทศเหมือนอย่างข้าวโพดที่เราเป็นที่ 1

- เพรซิเดนท์ อะกริฯ เกี่ยวข้องอย่างไร

การได้ออร์เดอร์มา ถ้าผมไม่มีข้าวส่งออก ผมก็เสียชื่อ มีคนแนะนำให้ผมรู้จักคุณอภิชาติ จันทน์สกุลพร กรรมการผู้จัดการ บริษัทเพรซิเดนท์ อะกริ เทรดดิ้ง เขาซื้อข้าวรัฐบาลและต้องการขาย เราก็ไปร่วมมือกัน คุณอภิชาติยอมเซ็นสัญญากับผม ดิวนี้ก็สำเร็จ โดยที่ผมไม่ต้องซื้อข้าวจากตลาด

- ทำไมไม่ซื้อโดยตรงจากรัฐบาลเอง

คนที่ไปซื้อข้าวรัฐบาล เขาต้องมีอะไรดี ผมไม่เคยไปร่วมประมูล เพราะผมไม่เห็นด้วย แล้วมีความเสี่ยงมาก เราไม่พร้อม เราไม่มีคอนเน็กชั่นที่ดีกับรัฐบาลในการที่จะค้าขายข้าว

- แต่ข้าวรัฐบาลคุณภาพไม่ดี

ข้าวในตลาดมี แต่ราคาสูง ผมส่งไม่ได้แน่ การรับข้าวลอตใหญ่ๆ มีความเสี่ยง เราจะบริหารความเสี่ยงอย่างไร ผมขาดทุนไม่ได้ เพราะว่าแบงก์จะไม่ไฟแนนซ์ให้ผมแน่ ในฐานะที่ผมเป็นผู้ส่งออกที่ไปรับออร์เดอร์ ผมจึงไปร่วมมือกับเพรซิเดนท์ อะกริฯ ที่ซื้อข้าวรัฐบาลไว้ คุณอภิชาติไปซื้อจากรัฐบาลไว้ก่อน ต้นทุนต่ำ แต่มีข้อเสียอยู่อย่างหนึ่งก็คือ ข้าวที่รัฐบาลเก็บไว้เป็นข้าวที่เสื่อมคุณภาพ คนที่ซื้อไปต้องปรับปรุง แต่ถึงปรับปรุงยังไงมันก็สู้กับข้าวที่ยังสด สีสด กลิ่นสด ไม่ได้ นี่คือข้อเท็จจริง ผู้ส่งออกซื้อข้าวจากคลังรัฐบาลไปแล้ว ข้าวเสื่อมคุณภาพ ข้าวเสียขายไม่ออก ขายไม่ได้ รัฐบาลพูดหรือเปล่า แต่ภาคเอกชนเขาคิด เงินต้องกู้จากแบงก์ ถ้าขาดทุนก็อยู่ไม่ได้

นอกจากนี้ ผมยังต้องลดความเสี่ยงเรื่องการรับ L/C อิรัก แบงก์ในบ้านเรากลัวลงของเสร็จแล้วขึ้นเงินไม่ได้ ยังเห็นว่ามีความเสี่ยงสูง ทั้ง EximBank ธนาคารกรุงเทพก็ไม่ให้ ผมต้องไปหาแบงก์ในอเมริกา ในยุโรป ทำการันตีให้ ส่วนเรื่องคุณภาพข้าว ให้บริษัท เอสจีเอส (ประเทศไทย) จำกัด ซึ่งเป็นผู้ตรวจสอบคุณภาพข้าวที่รัฐบาลอิรักไว้ใจมากที่สุด มาเป็นผู้ตรวจสอบข้าว และได้ออกใบตรวจรับรองให้ตามที่ผมมีสัญญากับรัฐบาลอิรัก คุณบอกผมหลับหูหลับตาขาย ไม่ใช่ บริษัทนานาพรรณอยู่ได้ 40-50 ปี ชื่อเสียงก็สำคัญ ถ้าเกิดถูกปฏิเสธกลับมาแล้วทำยังไง

- ข้าวสีเหลือง มีกลิ่น ทำไม SGS รับรอง

ผมขายข้าวให้อิรักในราคา FOB ต้องส่งขึ้นเรือใหญ่ให้ได้ นั่นหมายถึงข้าวต้องผ่านการตรวจสอบคุณภาพของ SGS ไม่อย่างนั้นผมจะขนข้าวลงเรือไปทำไม ถ้าลงเรือแล้วผมต้องขนข้าวกลับ ผมก็เสียหาย พอขึ้นเรือใหญ่ทุกกระสอบมีการตรวจสอบถูกต้องแล้วจาก SGS บริษัทเรือจึงจะออกใบรับสินค้า (B/L) ให้เรา ผู้ส่งออกได้รับใบรับสินค้าแล้ว ก็ต้องทำเอกสารการส่งออกให้ครบถ้วนตามสัญญาที่เราเซ็นกับผู้ซื้อให้เรียบร้อย แล้วเราถึงนำไปที่ธนาคาร

ธนาคารก็ตรวจสอบเอกสารต่างๆ ว่า ตรงกับสัญญาหรือไม่ การส่งของไป เขาไม่ได้จ่ายทันที แบงก์ต้องไปตรวจสอบ 3 วันถึงจ่ายเงินมา ซึ่งเป็นกฎเกณฑ์ของโลกในการค้าขาย เราขาย FOB เรือออกจากน่านน้ำไทย ความรับผิดชอบของเราจบแล้ว

บริษัทนานาพรรณไม่มีหน้าที่ต้องไปตั้งบริษัทเซอร์เวเยอร์กลางเข้าไปตรวจสอบข้าวอีก เพราะเราได้ปฏิบัติหน้าที่ตาม L/C ที่ผู้ซื้อต้องการ ผมหมดหน้าที่แล้วในฐานะผู้ส่งออก เราจะบอก SGS ที่เมืองไทย คุณทำหน้าที่คุณยังไง ตอนนี้มีปัญหาแล้ว

ฉะนั้น SGS ต้องส่งเรื่องไปสำนักงานใหญ่ ไปต่อสู้ให้ว่า ข้าวไปถึงแล้ว ทำไมทำให้อิรักไม่พอใจ เพราะเขามีหน้าที่ตรวจสอบ ทำไมทำไม่ได้ ปล่อยสินค้าออกไปได้อย่างไร SGS ต้องมีหน้าที่ไปต่อสู้ให้เรา ต้องรับผิดชอบ ไม่ใช่เรารับผิดชอบแล้ว ถ้าเกิดว่าสาขาเขาทำชุ่ยๆ อย่างนี้ก็เท่ากับไปโกหกรัฐบาลอิรัก ต่อไปเขาก็จะไม่เชื่อใจคุณ SGS ก็จะเสียชื่อเอง

- ถ้าอิรักไม่จ่ายค่าข้าวอีก 5% ที่เหลือ

5% เป็นความเสี่ยงเรื่องรายได้ เป็นธรรมดาในการขายข้าวอิรัก ทั่วโลกรู้หมด ถ้าอิรักไปตรวจสอบแล้ว บอกว่า ข้าวคุณไม่ดี เขาจะมาเคลมเรา แต่เคลมเฉพาะ 5% ที่เราจะรับ เขาอาจจะบอกจะเคลมหมด แทนที่บอกคุณมีกำไร 5% คุณอาจไม่ได้กำไรสักสตางค์เดียว เราก็ต้องโต้บอกว่า ไม่ดียังไง SGS ที่คุณแต่งตั้งมา เขาออกใบรับรองว่า ข้าวถูกต้องหมด แต่ถ้าอิรักต้องการซื้อข้าวของเราต่อไป ในเมื่อเราไม่ได้ผิด หรือ อาจจะมีส่วนต่าง อาจจะเคลมสัก 1% เรายอมหรือไม่ ถ้าเราไม่ยอม ก็สู้อีก ถ้าเรายอม เราก็ตกลงเพราะ เราเองก็อยากขายข้าวให้รัฐบาลอิรักต่อไป การที่ผมจะค้าอิรักต่อไป ผมไม่ได้หวังขายข้าวลอตเดียว พราะว่า อิรักซื้อข้าว 1 ล้านตันต่อปี ถ้าผมแบ่งมาได้ส่วนหนึ่งผมก็พอใจแล้ว ค้าขายต้องมียืดหยุ่น วันนี้เราให้เขามากหน่อย พรุ่งนี้เราอาจจะได้มากขึ้น นี่เป็นเรื่องเทคนิคการค้าขาย

- ความรับผิดชอบของเพรซิเดนท์ฯ

บริษัทเพรซิเดนท์ อะกริฯหมดหน้าที่ไปแล้วเพราะ SGS ตรวจคุณภาพผ่านไปแล้ว เราไม่มีสิทธิ์ไปต่อว่า ถ้าคุณเข้าใจดี ผมจะไม่โทษใคร

- ข้าวในคลังมันเก่าเก็บ ถ้าส่งมอบลอตหน้า จะเอาข้าวที่ไหน

เราก็ต้องคุยกับผู้ซื้อว่า ข้าวมันเป็นอย่างนี้ พอใจหรือเปล่า ถ้าเขาบอกพอใจ เราก็ส่งให้

ประชาชาติธุรกิจ วันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2549