ยุทธศาสตร์ข้าว ปี 2547 - 2551

ประกอบด้วยยุทธศาสตร์ 5 ยุทธศาสตร์
ยุทธศาสตร์ที่ 1 การเพิ่มผลผลิต ซึ่งจะมีการจัดทำเขตการผลิตข้าวตามกลุ่มพันธุ์และพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการผลิตข้าว ทั้งในเขตชลประทานและนอกเขตชลประทาน เช่น เพิ่มระบบชลประทานและเครือข่ายน้ำ พัฒนาการใช้เครื่องจักรกลในการผลิตและเก็บเกี่ยวที่มีประสิทธิภาพ ปรับพื้นที่กระทงนา พัฒนาแหล่งน้ำและระบบน้ำในระดับไร่นา เป็นต้น รวมทั้งการถ่ายทอดองค์ความรู้โดยเกษตรกรเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ เพื่อให้เกษตรกรรู้จักใช้ปัจจัยการผลิตที่เหมาะสม
ยุทธศาสตร์ที่ 2 การสร้างมูลค่าเพิ่ม โดยการสนับสนุนการวิจัยผลิตภัณฑ์และผลพลอยได้จากข้าว สร้างตราสัญลักษณ์สินค้าเฉพาะถิ่น เช่น จัดทำมาตรฐานและกำหนดกรอบพื้นที่ปลูกตามกลุ่มพันธุ์ จัดทำทะเบียนผู้ผลิต รณรงค์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตตามมาตรฐาน ให้มีการตรวจสอบและออกใบรับรองให้เกษตรกรเป็นหลักประกันในการซื้อขาย สนับสนุนให้มีการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ให้มีความหลากหลาย ผลักดันให้มีการใช้มาตรฐานการซื้อขายข้าวเปลือก
ยุทธศาสตร์ที่ 3 การนำเข้าสินค้าเกษตรและอาหารสู่ตลาดโลก ใช้สหกรณ์และ
อตก.เป็นเครือข่ายการตลาด ผลักดันให้ข้าวและผลิตภัณฑ์เป็นอาหารสากล
ยุทธศาสตร์ที่ 4 การทำให้เกษตรกรกินดีอยู่ดี พัฒนาชาวนาให้เป็นผู้ประกอบการ ส่งเสริมสนับสนุนการผลิตแบบเศรษฐกิจพอเพียง ส่งเสริมการใช้สารอินทรีย์ ชีวภาพแทนสารเคมี
ยุทธศาสตร์ที่ 5 การเพิ่มประสิทธิภาพ ระบบการบริหารจัดการ จัดตั้งองค์กรรัฐที่รับผิดชอบในเรื่องข้าวแบบครบวงจร
เป้าหมายของยุทธศาสตร์ แบ่งออกเป็น 3ส่วนคือ
การผลิต ได้แก่ การเพิ่มพื้นที่เพาะปลูก เพิ่มผลผลิตเฉลี่ยต่อไร่ ทั้งข้าวรวม ข้าวนาปรัง ข้าวนาปี และการเพิ่มผลผลิตข้าวเปลือก
เพิ่มปริมาณต้นข้าว โดยจะเพิ่มปริมาณต้นข้าวของข้าวหอมมะลิจากการสีเป็นข้าวสารให้ได้ตันข้าว 36 กรัม มาเป็นต้นข้าว 42 กรัม ในปี2550/51
เ
พิ่มชนิดข้าวสำหรับตลาดเฉพาะ ได้แก่ ข้าวหอมมะลิมาตรฐาน ข้าวหอมมะลิอินทรีย์ ข้าวญี่ปุ่น
ภายใต้ยุทธศาสตร์และเป้าหมายทั้งหมดที่วางไว้ชี้ชัดว่า แนวโน้มของทิศทาง
ข้าวจะต้องเปลี่ยนไปจากเดิม ซึ่งรายละเอียดของแต่ละยุทธศาสตร์บ่งบอกว่า การผลิตจะเป็นรูปแบบของอุตสาหกรรมการผลิตข้าวอย่างชัดเจน ภายใต้ยุทธศาสตร์เหล่านี้ ซึ่งการที่จะทำให้ได้ตามวัตถุประสงค์ดังกล่าว จะต้องมีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการผลิตข้าวทั้งประเทศ ทั้งในเขตชลประทานและนอกเขตชลประทาน การพัฒนาการใช้เครื่องจักรกลในการผลิตและการเก็บเกี่ยว การปรับปรุงและพัฒนาพันธุ์ข้าว การกำหนดกรอบพื้นที่ปลูกตามกลุ่มพันธุ์ ซึ่งจะรวมไปถึงการใช้เทคโนโลยีการผลิตให้ได้ตามมาตรฐาน GI ฯลฯ
อย่างไรก็ตาม ยุทธศาสตร์ข้าวยังคงต้องแก้ไขปรับเปลี่ยนในรายละเอียดให้ตรงกับความเป็นจริงมากขึ้น ในหลายประเด็นของกรอบทิศทางในแต่ละยุทธศาสตร์ยังคงไม่ชัดเจนและต้องปรับเปลี่ยนให้เหมาะสมต่อไปอีกครั้ง ภายใต้ความคิดที่ถูกนำเสนอจากหลายฝ่ายที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งความคิดเห็นจากเกษตรกรที่ได้นำเสนอไว้
|